Neyromarketinq və İstehlakçı Münasibəti

Neyromarketinq, sözün mənası olaraq marketinq dünyasında istehlakçının beynindəki satın alma duyğusuna səbəb olan amilləri ortaya çıxaran bir marketinq növüdür. Markalar Neyromarketinq müşahidələrini inkişaf etdirərək istehlakçının satın alma mərhələsindəki davranışlarını psixoloji cəhətdən incələyərək istehlakçını anlamağa çalışır.

Müəyyən bir hədəf kütləyə sahib olan markalar istehlakçını nəzarət altına almaq istəyir və satın alma davranışlarının nizamlı olmasını hədəfləyir. Bu vəziyyətdə istehlakçının satın alma davranışlarını və insan beynindəki satın alma qavrayışını Neyromarketinq ilə incələmək mümkündür.

Neyromarketinq əslində bir çox növdən ibarətdir. Lakin ümumi mənada 2 növü istifadə olunur. Bunlar: Funksional Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası (fMRT), Elektrensefaloqrafiya (EEQ). Funksional Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası, markaların istehlakçılara necə yönəldiyinin və istehlakçının isə bu vəziyyət qarşısında reaksiyasının analiz edilə bildiyi bir sistemdir. Elektrensefaloqrafiya isə xərclərinin ucuz olması ilə yanaşı, istehlakçıdakı duyğu dəyişikliklərini incələyir və elektromaqnit dalğalanmaları ilə istehlakçıdakı instinktiv vəziyyətlər müəyyən edilir.

Markalar Neyromarketinqdən Necə İstifadə Edir?

Markaların Neyromarketinqdən necə istifadə etdiklərini anlamaq üçün aparılan araşdırmalara baxa bilərik. Aparılan araşdırmalar nəticəsində Campbell’s Soup, Gerber kimi markaların neyromarketinqi qablaşdırma dizaynlarında və loqolarında dəyişiklik yaratmaq üçün istifadə etdikləri məlum olmuşdur. Məhsulları istehlakçıya təqdim etdikdə isə müsbət, mənfi və neytral reaksiyaların olduğu müşahidə edilmişdir. Bu reaksiyalar istiqamətində ortaya çıxan nəticədə istehlakçının məhsullar üzərindəki diqqət mərkəzinin yalnız gözə əsaslanan hissələr deyil, duyğuların da oyaq olduğu bilinməlidir. Markalar neyromarketinq ilə istehlakçı davranışlarını incələyərkən istehlakçının təcrübələrini göz ardı etmədən hədəf kütlə ilə duyğular arasındakı əlaqəni bilməlidir.

Markaların ən böyük üstünlüyü reklam vasitəsilə məhsulu istehlakçının şüuraltına yerləşdirə bilməsidir. 1957-ci ildə marketinq meneceri James Vicary, “Piknik” adlı bir filmdə, maşın şöbəsinə yerləşdirdiyi mexaniki bir slayd proyektoru ilə, hər beş saniyədən bir, saniyənin 3000-də biri sürətində kino ekranına “Coca-Cola iç” və “Partlamış qarğıdalı (popkorn) ye” sözlərini əks etdirdi. Beləliklə, kino ekranında gizli şəkildə yanıb sönən bu şüuraltına yönəlmiş mesajlarla təcrübədə bir ilkə imza atdı. İstehlakçılar məhsulu alarkən reklamdakı rol modelin hiss etdiyi duyğunu yaşamaq üçün alırlar. Bu da onu göstərir ki, istehlakçı məhsulu sahib olduğu xüsusiyyətlərə görə deyil, özünə hiss etdirəcəyi duyğuya görə satın alma davranışı nümayiş etdirir.

Markaların diqqət etməli olduğu ən vacib məqam, məhsulun hekayəsini reallıq faktı çərçivəsində istehlakçıya əks etdirməsidir. Hekayəsi yaxşı olan məhsul istehlakçı ilə arasında emosional bağ quraraq təsir etmə gücünü əlində saxlayır. Burada reklamlar özünü göstərir və istehlakçını cəlb edir.

Satış etmək məqsədindən daha çox istehlakçının məhsulla bağlı fərqinə vardığı problemi anlayan və bu problemi həll etmək yoluna gedən markalar qazanc əldə etməklə yanaşı, sübut edilmiş fərqindəlik yaradaraq istehlakçıdakı emosional bağlamı oyadır. İstehlakçıdakı emosional yerləşmələr markaların kilit nöqtəsi olub, reklam işlərindəki reallıq qavrayışını istehlakçıya birbaşa təqdim etmələri lazımdır.